Skąd córka Chrobrego na katedrze w Naumburgu?

23 czerwca 2025, 09:58

Śmiejąca się Polka – jeden z najbardziej znanych poloników w sztuce gotyckiej. Naturalnej wielkości rzeźba zdobiąca katedrę w Naumburgu, przedstawia Regelindę, córkę Bolesława Chrobrego. Skąd polska księżniczka w niemieckiej katedrze? Posłuchajcie...



Monumentalna budowla to niezwykły kosmogram sprzed 3000 lat. Tu narodziły się elity Majów?

6 listopada 2025, 11:55

W 2017 roku w dżungli przy granicy Meksyku z Gwatemalą archeolodzy odkryli monumentalną platformę ziemną sprzed 3000 lat. Ma ona 1400 metrów długości, 400 metrów szerokości i do 15 metrów wysokości. Platforma była budowana w latach 1000–800 p.n.e., setki lat przed rozkwitem w regionie cywilizacji Majów. To najstarsza monumentalna budowla na obszarze Majów i największa prehiszpańska struktura w regionie. Szybko okazało się, że wielka platforma to tylko część krajobrazu archeologicznego okolicy. Teraz zaś archeolodzy donieśli, że stanowisko Aguada Fénix tworzy wielki kosmogram o wymiarach 9x7,5 kilometra, w którym architektura i miejsca symboliczne są przedstawieniem kosmicznego porządku czasu i przestrzeni.


Otyłość we wczesnej dorosłości najbardziej zwiększa ryzyko zgonu

14 kwietnia 2026, 11:21

Jak zmiany masy ciała pomiędzy 17 a 60 rokiem życia są powiązane z ryzykiem zgonu na różne choroby? Naukowcy z Uniwersytetu w Lund, którzy szukali odpowiedzi na tak postawione pytanie, przyjrzeli się ponad 600 000 osób i zauważyli, że największe ryzyko niesie ze sobą przybranie na wadze we wczesnej dorosłości. Osoby, u których wskaźnik BMI sięgnął 30 pomiędzy 17 a 29 rokiem życia, były narażone na o 70% większe ryzyko zgonu, niż osoby, których BMI nie osiągnęło tej wartości do 60. roku życia.


Ile zegarów biologicznych ma człowiek?

16 czerwca 2006, 12:52

Do tej pory uważano, że dobowy zegar biologiczny ssaków jest umiejscowiony w przedniej części podwzgórza, a dokładniej nad skrzyżowaniem nerwów wzrokowych, po obu stronach trzeciej komory mózgu. Są nim jądra nadskrzyżowaniowe (SCN, suprachiasmatic nuclei). Henryk Urbanski i jego zespół z Oregon National Primate Research Center w Beaverton odkryli jednak drugi zegar, znajdujący się w nadnerczach.


Reader zadebiutował w USA

7 października 2006, 14:20

W Stanach Zjednoczonych zadebiutowało urządzenie firmy Sony o nazwie Reader. Jest ono wielkości książki w formacie kieszonkowym i służy właśnie do czytania książek.


Ojciec Internetu ostrzega

29 stycznia 2007, 11:44

Vint Cerf, twórca protokołu TCP/IP, jeden z ojców Internetu ostrzega, że Internet znajduje się w niebezpieczeństwie. Przemawiając podczas Światowego Forum Ekonomicznego Cerf wyraził opinię, że Sieci zagrażają botnety.


©  NASA/CXC/M.Weiss; X-ray: NASA/CXC/UC Berkeley/N.Smith et al.; IR: Lick/UC Berkeley/J.Bloom & C.Hansen

Zaobserwowano najjaśniejszą z supernowych

9 maja 2007, 10:33

Astronomowie zaobserwowali potężną eksplozję supernowej. Wybuchła gwiazda, która prawdopodobnie była 150 razy bardziej masywna od naszego Słońca. Powstała w ten sposób najjaśniejsza ze znanych ludzkości supernowych.


© US DoA, Bill Tarpenning

Siostro, papryczkę chili proszę!

4 października 2007, 10:41

Naukowcy z Harvard Medical School twierdzą, że wpadli na trop idealnego środka znieczulającego, wolnego od zagrażających życiu skutków ubocznych. Przydałby się on zarówno stomatologom, jak i anestezjologom przygotowującym pacjenta do operacji.


Schemat modyfikacji gotowego implantu

Elastomer termoplastyczny - alternatywa dla silikonowego implantu

22 stycznia 2008, 11:38

Naukowcy z Politechniki Szczecińskiej opracowali materiał polimerowy, który swoimi właściwościami przypomina kauczuk silikonowy, ale ma cechy elastomeru termoplastycznego, wykazującego znacznie lepszą wytrzymałość na wielokrotne odkształcenie. Dlatego może być modyfikowany powierzchniowo lub w masie, a po zakończeniu użytkowania jest poddawany recyklingowi, czego nie można robić z wulkanizowanym elastomerem silikonowym.


Dr Ponomarenko prezentuje układ scalony z grafenowym tranzystorem© University of Manchester

Powstał najmniejszy tranzystor na świecie

18 kwietnia 2008, 11:43

Brytyjscy naukowcy z University of Manchester stworzyli najmniejszy tranzystor na świecie. Do jego zbudowania wykorzystali grafen. Tranzystor jest wspólnym dziełem doktora Kostyi Novoselova i profesora Andre Geima, jednego z wynalazców grafenu. To kolejny wynalazek tej dwójki. Tym razem ich tranzystor ma grubość 1 atomu i szerokość 10.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk